Kars Folklorunda Somut ve Somut Olmayan Kültürel Mirasın Sinematografik Temsili: "Deli Deli Olma" Filmi Üzerine Bir İnceleme
Author :
Abstract
Bu çalışma, yönetmenliğini Murat Saraçoğlu’nun yaptığı Deli Deli Olma (2009) filmini halkbilimsel (folklorik) bir perspektifle incelemeyi amaçlamaktadır. Film, Kars coğrafyasındaki etnik çeşitliliği, özellikle 93 Harbi sonrası bölgeye yerleşen Malakan kültürü ile yerel Türk Âşıklık geleneğini sinemanın görsel diliyle kayıt altına almaktadır. Çalışmada; Basat’ın (2017) verileri ışığında "Leb Değmez" ve "Ayak Verme" gibi âşıklık pratiklerinin filmdeki temsili, Paskalya ve Nevruz ritüellerindeki ortaklıklar, el öpme ritüeli üzerinden kurulan "Manevi Akrabalık" ve giyim kuşamdaki inanç kodları (Poyas/Kuşak) detaylıca analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, filmin sadece kurgusal bir anlatı olmanın ötesinde, bölgenin somut ve somut olmayan kültürel mirasına dair etnografik bir belge niteliği taşıdığını ortaya koymaktadır. Sinemanın kolektif belleği aktarıcı gücünü kullanan eser, "öteki" kavramını kültürel mirasın birleştirici unsurlarıyla yeniden yorumlamaktadır.
Keywords
Abstract
This study aims to examine the film Deli Deli Olma (2009), directed by Murat Saraçoğlu, from a folkloristic perspective. The film records, through the visual language of cinema, the ethnic diversity of the Kars region, particularly the Malakan culture that settled in the area after the 93 War (Russo–Turkish War of 1877–1878), alongside the local Turkish Âşıklık (minstrelsy) tradition. In the study, in light of Basat’s (2017) data, the representation of minstrel practices such as “Leb Değmez” and “Ayak Verme” in the film; the shared elements observed in Easter and Nevruz rituals; the concept of “Spiritual Kinship” constructed through the hand-kissing ritual; and the codes of belief embedded in clothing practices (Poyas/Sash) are analyzed in detail. The findings demonstrate that the film functions not merely as a fictional narrative but also as an ethnographic document reflecting the region’s tangible and intangible cultural heritage. Utilizing cinema’s power to transmit collective memory, the work reinterprets the concept of the “other” through the unifying elements of cultural heritage.
